Ledtechniek in de media

Vandaag was het zover! Na maanden van bouwen ging het vernieuwde deel van het Marktplein in Hardenberg uit de hekken (deeloplevering, géén opening). Een moment waar we graag even met omwonenden & ondernemers rondom het Marktplein bij stil wilden staan. Met name om hen te bedanken voor het geduld en het begrip tijdens de werkzaamheden die letterlijk voor de deur plaatsvonden.

Gisteravond stonden we er eerst met het bouwteam om de fonteinen en de verlichting te testen/in te stellen en samen te bewonderen. Ook zijn er weer nieuwe opnames gemaakt. En vanochtend is er een gezamenlijke ontbijt georganiseerd als dank. Beide leuke, verbindende momenten die je alvast in dit het filmpje terugziet. (zie link onderaan deze pagina)

Het project is dus nog niet klaar, maar alles samen oogt nu al als een sfeervol geheel! Neem er vooral even een kijkje als je in de stad bent. Of strijk even neer op 1 van de terrassen of bankjes tussen het groen 😊.

Wij zijn er als team heel trots op en hopen dit gevoel door te geven aan de omgeving. Ik vond het geweldig om hier (als voormalig communicatieadviseur) aan mee te werken. In het bijzonder als het gaat om de videoreeks waarin we het hele proces hebben vastgelegd: “De hashtag#Marktplein updates”. De allerlaatste, van gisteravond en vanochtend, volgt binnenkort via de gemeentelijke socials.

Op 22 november verscheen er een mooi artikel op Infrasite over 'next level lighting' in Hengelo. We zijn er enorm trots op dat wij een bijdrage hebben mogen leven aan het resultaat en succes dat de afgelopen jaren is geboekt. En we zijn nog lang niet klaar, er zijn nog diverse projecten in uitvoer danwel in voorbereiding.

Straatverlichting die meebeweegt met de muziek op het podium. Op afstand bestuurbaar via een app en een DMX-aansluiting voor evenementen. Dit is niet de omschrijving van een concertzaal, maar van het Hengelose stadscentrum.

Hoe zorg je ervoor dat het centrum weer aantrekkelijk en levendig wordt? Voor die opgave stond het stadsbestuur van Hengelo, dat vanaf 2017 samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en burgers een plan ontwikkelde. Het doel: een vitale binnenstad. En met succes. “De afgelopen jaren is het centrum flink vertimmerd”, vertelt Peter van Marle niet zonder trots. Hij is Kostendeskundige en Adviseur Licht bij de gemeente. “De leegstand wordt aangepakt, winkelstraten opgeknapt, een nieuw stadskantoor gebouwd en de openbare ruimte is leefbaarder en gezelliger.”

Lees het volledige artikel verder op de webpagina van infrasite.nl

In de januari editie van E&W Installatietechniek, het vakblad van Techniek Nederland, staat een lezenswaardig artikel onder het kopje:

5 deskundigen over de mogelijkheden

Led werpt nieuw licht op openbare ruimte

In dit artikel geven wij, alsook vier van onze collegae, een visie op wat belangrijk is voor het verlichten van de openbare ruimte. Ieder vanuit zijn eigen invalshoek. Daarnaast komen een aantal van onze opdrachtevers aan het woord. 

Wilt u de papieren versie van de uitgave ontvangen? Kijk dan op de webpagina van E&W Installatietechniek hoe u in het bezit kunt komen.

Een scan van het artikel kunt u onderstaand downloaden:

ZIERIKZEE - Blauwhelmen op vredesmissies in oorlogsgebieden doen spontaan nog wel een belletje rinkelen. Maar voor de meeste mensen is het werk dat wereldwijd onder de vlag van de Verenigde Naties wordt uitgevoerd toch een ver van mijn bed show.

Laat staan dat ze op de hoogte zijn van één van de zeventien zogeheten duurzame ontwikkelingsdoeleinden die de VN-lidstaten gezamenlijk proberen te bereiken. Om die inzet onder de aandacht te brengen én ter gelegenheid van de 75e verjaardag van de organisatie, kleurt de verlichting op het Havenplein, het Havenpark en Kraanplein in Zierikzee deze week blauw.

Ook de fontein in Renesse is in VN-stijl aangelicht, net als vele andere objecten in Zeeland en heel Nederland.

Lees het originele artikel bij de bron: PZC.nl

De Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV) pleit voor een betere verlichting van zebrapaden om het aantal verkeersdoden te verlagen. Jaarlijks zijn er 10 tot 15 aanrijdingen op zebrapaden.

Het is niet altijd duidelijk waardoor deze ongevallen gebeurd zijn en of dat deze aanrijdingen plaatsgevonden hebben in daglicht of gedurende duisternis. Feit is volgens de NSVV dat in veel gevallen de combinatie van slechte zichtbaarheid van het zebrapad – overdag en gedurende duisternis, gedrag van de weggebruikers, weersomstandigheden en een mogelijk onterecht gevoel van veiligheid van de voetgangers reden zijn voor de ongevallen.

Goede verlichting

Omdat in veel gevallen een slechte openbare verlichting, of het ontbreken daarvan, genoemd wordt als mogelijke reden voor het ongeval wil de NSVV het belang van een goede verlichting op zebrapaden benadrukken. In de meeste gevallen wordt gedacht dat standaardstraatverlichting voldoende licht geeft om zebrapaden waar te kunnen nemen en dus ook de daarop aanwezige voetgangers. Niets is volgens de branchevereniging echter minder waar: ‘Zebrapaden verdienen meer aandacht als geheel en dienen als bijzondere locatie (conflictgebied) verlicht te worden gedurende duisternis. Deze stelling heeft overigens ook in diverse landen om ons heen geleid tot het opstellen van specifieke eisen op zebrapaden die van toepassing zijn, ook als er al een standaardverlichtingsinstallatie aanwezig is.’

Aanbevelingen en Europese norm

De stelling van de NSVV is dan ook dat, los van alle....

Lees verder op de webpagina van Led Magazine

De nostalgische DE NOOD® armaturen met RGBW NU-LED in Het Havenpark in Zierikzee worden tegenwoordig bediend via een smartphone. DE NOOD vroeg Jan Dalebout, Beleidsmedewerker civiele techniek bij de gemeente Schouwen-Duiveland naar deze nieuwste smartoplossing.

Het Havenpark, ook wel de mooiste passage voor het winkelpubliek in het historisch centrum genoemd, ademt historie via de vele oude monumentale panden en Rijksmonumenten die deze omgeving rijk is. In 2015 werd het Havenpark heringericht en 2016 is het vernieuwde park geopend. Als onderdeel van de herinrichting zijn destijds de eerste nostalgische armaturen geplaatst voorzien van RGBW lichttechniek, passend bij de stad en de historie. Inmiddels is een aantal armaturen omgebouwd en zijn er nieuwe RGBW led armaturen bijgekomen.

Waarom koos de gemeente voor armaturen van DE NOOD?

“In de binnenstad van Zierikzee staan ook nostalgische lichtmasten en armaturen van DE NOOD. Al jaren hebben we zeer goede ervaringen en dus was dit voor ons geen moeilijk keuze”.

De gemeente was tevreden over de aanwezige verlichting en toch werden de armaturen omgebouwd?

HENGELO - Ze zijn klaar en worden binnenkort op hun plek gezet; de 4 Hengeloërtjes. Het zijn karakteristieke afzetpaaltjes voor het centrum, in de vorm van de stadhuistoren. Vrijdag gaan de eerste 2 de grond in.

Dat is ook meteen een officieel momentje: vrijdag om 13.30 uur worden er 2 geplaatst bij Eetcafé De Appel en houdt wethouder Marcel Elferink een speech. De andere 2 krijgen op een later moment een plek aan de Langestraat.

Bijzondere verlichting

De paaltjes zijn ontwikkeld door LEDlicht Nederland, een bedrijf dat bijzondere verlichting voor openbare ruimtes maakt. LEDlicht werkte daarvoor samen met Peter van Marle, adviseur openbare ruimte bij de gemeente. Het oorspronkelijke idee komt van Franc Talsma, afvalambtenaar. De paaltjes geven normaal gesproken witachtig licht maar kunnen bij bijzondere gelegenheden van kleur verschieten.

Knusse promenade

De afzetpalen krijgen een plek op de Enschedesestraat die wordt gerenoveerd. Het nieuwe stadserf moet een knusse promenade worden. De werkzaamheden moeten eind dit jaar klaar zijn.

Bron: Tubantia, 23 mei 2018

Crosscover is een systeem dat automobilisten bij zebrapaden waarschuwt voor voetgangers die willen oversteken. Het bestaat uit fluorescerende elementen die automatisch met uv-licht worden opgelicht, wanneer een voetganger het zebrapad nadert. Doordat er speciale patronen worden aangebracht, valt de oversteekplaats (zowel overdag als ’s nachts) extra goed op voor automobilisten en motorrijders.

De speciale coating op het wegdek werkt nou samen met het DockLight UV armatuur.

Lees verder op de website van Heijmans: Eerste pilot Heijmans met Crosscover in Den Haag

Onlangs verscheen een leuk artikel in Ledmagazine over onze partner op het gebied van klassieke verlichting: DE NOOD.

DE NOOD uit Middelburg (Zeeland) is marktleider in de ontwikkeling en productie van klassieke armaturen en lantaarnpalen.

Daarmee bedient het een nichemarkt. Maar ook die is volop in beweging als gevolg van de led-revolutie. Traditionele lichtbronnen worden vervangen, nieuwe functionaliteiten worden toegevoegd.

De werkwijze van DE NOOD verschilt daarbij radicaal van die van de grote lichtfabrikanten. ‘Bij ons is het armatuur het vaste uitgangspunt, niet de lichtbron en aansturing’, aldus commercieel directeur Thomas Akveld.

Download en lees het volledige artikel 'Het behoud en reproduceren van historisch erfgoed staan centraal' via onderstaande link

Vorige week donderdag is weer een ambitie afgevinkt van 'Pastoriestraat 3.0' met de ingebruikname van de nieuwe openbare verlichting. Het resultaat van een goede samenwerking tussen ondernemers en Gemeente

De bestaande openbare verlichting in de Pastoriestraat is vervangen door in het straatbeeld passende klassieke, doch strakke, lantaarns. Deels op lichtmasten, maar grotendeels op wandarmen waardoor er zo weinig mogelijk obstakels zijn. De lantaarns zijn voorzien van led modules die, naast een warm witte lichtkleur, alle kleuren van de regenboog kunnen genereren. De aansturing hiervoor is draadloos gerealiseerd zodat de bestrating verder niet open gehaald hoefde te worden voor het aanbrengen van extra bedrading. Tot zover moderne en duurzame oplossingen maar inmiddels redelijk gangbaar.

Uniek is dat de ondernemers in het gebied zelf, zonder tussenkomst van anderen, kunnen kiezen uit een aantal voorgeprogrammeerde lichtscenario’s. Selectie gaat via een speciale app (SmartCity Control) door simpelweg op één van de acht knoppen te drukken.

Achter de schermen staan veel meer scenario’s klaar, maar om het simpel en overzichtelijk te houden voor de gebruiker is aan de voorkant het aantal keuzes beperkt. Afhankelijk van de omstandigheden, kunnen al dan niet ad hoc, andere programma’s gekoppeld worden aan de knoppen. Bijvoorbeeld een carnavals programma tijdens de verlichte optocht, oranje in koningsnacht, rood/wit/blauw op bevrijdingsnacht of rood als FC Twente weer kampioen is.

Daarnaast is uniek dat handhaving en politie een eigen app (SafetyControl) hebben waarmee de verlichting met één druk op de knop, zonder tussenkomst van de meldkamer, ingesteld kan worden op vel wit licht. Met beide app’s is bijna een jaar proefgedraaid op het Hengelose marktplein. Samen met de gebruikers zijn daarbij verbeterpunten vastgesteld en inmiddels doorgevoerd. Co-creatie zoals het bedoeld is.

Ze staan er gekleurd op, de bronzen beren op de Markt. Dankzij de nieuwe 'belevingsverlichting'. Onlangs zijn de lichtmasten aan weerszijden van het plein voorzien van speciale ledlampen.

Het licht kan verschillende kleuren aannemen. De standaardkleur is wit, maar daar kan naar hartenlust mee gevarieerd worden. Zelfs op maat gesneden voor een bepaald evenement. Bijvoorbeeld oranje of rood-wit-blauw op Koningsdag.

Met de nieuwe verlichting, van het Hengelose bedrijf LEDlicht Nederland, wil de gemeente een extra impuls geven aan de sfeer in de binnenstad. Maar ook levert de nieuwe verlichting een bijdrage aan de veiligheid. Bij een calamiteit of een opstootje kan de politie de lichtsterkte verhogen, zodat alles en iedereen op het plein goed zichtbaar is. De gemeente en de politie kunnen de verlichting bedienen met een speciale app op de mobiele telefoon.

Bron: TC Tubantia dd. 24 mei 2017

Een lantaarnpaal zorgt voor licht in de straat als het donker is? Zooo 2002. Want een lantaarnpaal kan tegenwoordig zoveel meer. De Willemstraat is klaar voor de slimme paal.

Smart Grid wordt het genoemd, de infrastructuur die het internet of things naar de straat haalt. De Willemstraat is sinds de opknapbeurt die gekoppeld is aan het nieuwe station slim.

Dus kunnen bedrijven met goede ideeën zich melden voor toepassingen. “Maar het moet wel functioneel zijn”, stelt wethouder Boaz Adank. Want je kunt alles wel willen meten en weten, maar wat ga je met die info doen? “Het moet wel functioneel zijn. Sensoren die meten hoe en hoeveel er door de straat gewandeld en gereden wordt.” Het monitoren van verkeer is legitiem, gegevens worden altijd anoniem gemaakt, aldus de wethouder.

Als de hele stad zo slim zou zijn biedt dat mogelijkheden. “Je zou verkeer kunnen laten omrijden als ergens drukte wordt geconstateerd”, beaamt Adank. Maar de palen zouden meer kunnen dan alleen tellen. “De luchtkwaliteit meten bijvoorbeeld, maar nog veel meer.”

Onlangs heeft DE NOOD Group de eerste armaturen geleverd binnen de gemeente Eersel die zijn voorzien van een led module met lichtkleur 1.850 Kelvin en een lichtopbrengst van 3.000 lumen. Revolutionair detail is dat de lichtkleur rechtstreeks vanuit de led wordt bereikt en niet vanuit een kleurenfilter of RGBW-oplossing.

DE NOOD kreeg de opdracht om een armatuur te ontwerpen met een led oplossing die aansluit bij de huidige armaturen met oranje SON-verlichting. De led module die door LEDlicht Nederland is ontwikkeld bestaat uit een indirecte lichtbron op de bodem van het armatuur die is voorzien van een fraai vormgegeven koelelement en is gespoten in de kleur van het armatuur. De lichtbron is voorzien van een zogenaamde tube (een kunststof opzetstuk die dankzij de vormgeving het idee geeft dat er een traditionele lichtbron in het armatuur is geplaatst).

De led module benadert zonder filter de kleur van traditionele SON-verlichting, maar geeft een beter lichtbeeld op het wegdek dankzij een betere kleurherkenning (85) en een meer heldere uitstraling. Het rustige lichtbeeld geeft geen afleiding op de rijbaan en een goede rijbaanbegeleiding. De modules zijn met name geschikt voor gebruik in een centrum of dorpskern en daarnaast toepasbaar in straten waar meer verkeer aanwezig is.

Bewoners en deskundigen zijn verrast door het fraaie eindresultaat.

Bron: verlichting.nl

Sportverenigingen die maatregelen nemen om hun energieverbruik te verminderen en aangesloten zijn bij NOC*NSF kunnen volgend jaar rekenen op een subsidie van 30% van de totale investering.

Als de vereniging eerst een energieadvies laat maken wordt de subsidie met € 500 verhoogd. De subsidie is beschikbaar voor investeringen die hoger uitvallen dan € 3.000 met een subsidieplafond van € 125.000 per jaar.

Dat staat in de nieuwe subsidieregeling Energiebesparing en duurzame energie sportaccommodaties die op 1 september jongstleden is gepubliceerd. De regeling wordt uitgevoerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Ook wordt het mogelijk voor verenigingen om bij de Stichting Waarborgfonds Sport (SWS) een borgstelling te krijgen voor een lening waarmee zij de investering kunnen doen.

Led verlichting, isolatie, zonnepanelen en zonneboilers

Deze regeling heeft als doel energiebesparende maatregelen en duurzame energie te stimuleren bij sportaccommodaties. Voor de gemiddelde sportvereniging is de energierekening zo’n 10 tot 20% van de begroting. Hier is vaak een forse winst te behalen door de juiste energie besparende maatregelen te treffen. De aanvragers kunnen daarom subsidie aanvragen voor tal van maatregelen zoals led verlichting, isolatie, zonnepanelen en zonneboilers. Maatregelen die in aanmerking kunnen komen voor subsidie staan op de maatregellijst. Deze bevat een opsomming van maatregelen op het gebied van verlichting, verwarming en ventilatie, water, bouwkundige maatregelen en duurzame energieopwekking.

Twentebad bespaart 75% energie: 1e compleet led verlichte zwemzaal in Twente

Het is niet de grootste, maar het instructiebad van het Twentebad is binnen een week wel de eerste volledig met led verlichte zwemzaal in Twente. Led is duurzamer, goedkoper en gezelliger.

De gemeente Hengelo en het Twentebad hechten waarde aan het verminderen van CO2-uitstoot en aan duurzame investeringen met als doel energievermindering en besparing op onderhoud. Zo is het Twentebad twee jaar geleden, samen met het Hengelose bedrijf LEDlicht Nederland, begonnen met het vervangen van alle bestaande onderwaterverlichting door led verlichting. Dit jaar is de oude glijbaan verlichting, die bestond uit zeven grote lampen, vervangen door één led lichtlijn.

Volgende stap

Deze week wordt de volgende stap gezet met de duurzame lichtbronnen. De verlichting in het instructiebad wordt volledig vervangen door led. Onder water komen zeven led lampen en alle tl-armaturen aan de plafonds worden vervangen door dimbare led lichtlijnen.

De lampbollen aan de pilaren worden verwijderd. Als het goed is duren de werkzaamheden één week.

Enorme energiebesparing

PERSBERICHT

Losser, 15 mei 2012

LED-verlichting aan Bredenhorst

De gemeente Losser hecht waarde aan het verminderen van CO2-uitstoot én aan het scheppen van werkgelegenheid van de maatschappelijk zwakkeren in de samenleving. De combinatie van deze twee doelstellingen heeft geleid tot een bijzonder proefproject: LED-lampen die door WAjongeren in Losserse lantaarnpalen gemonteerd worden.

Binnenkort zullen de lantaarnpalen aan de Bredenhorst in Losser door het Twentse bedrijf LEDlicht Nederland van led-units voorzien worden. Dit bedrijf maakt voor de assemblage van het gros van haar producten gebruik van de sociale werkplaats. Voor de montage worden jongeren met een beperking ingezet. Voor de Bredenhorst is gekozen omdat het een afgesloten straatje is dat dicht bij de nieuwe fase van de Saller ligt. Daardoor kan de gemeente de lichtopbrengst van de verschillende lampen goed met elkaar vergelijken. Aan de Bredenhorst worden geen nieuwe armaturen geplaatst. In de bestaande lantaarnpalen worden alleen nieuwe lampen en bijbehorende elektronika aangebracht. Op deze wijze wordt niet alleen aanzienlijk bespaard op de exploitatiekosten en CO2-uitstoot, maar hoeft er ook niet geïnvesteerd te worden in nieuwe armaturen. Het oude materiaal wordt vanzelfsprekend gerecycled. En daarmee wordt het milieu dus op twee manieren ontzien.

In TC Tubantia verscheen op 24 december onderstaande artikel. Op zich geen wereldnieuws, maar we zijn razend trots op het feit dat we in onze eigen stad Hengelo ook mogen bijdragen aan een beter milieu en aandacht voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Vooral als het gaat om onze strategische partners van Allerzorg Werkt! en de SWB groep.

Zuinige ledlichten in lantaarnpalen

Ruim veertig lantaarnpalen aan de Grundellaan en de Breukersweg zijn gisteren voorzien van nieuwe, zuinige ledverlichting. Volgens Jan Wassink van het Hengelose LEDlicht Nederland is dit nieuw in Hengelo.

Zijn bedrijf gaat ook de nieuwe wijk Medaillon van deze verlichting voorzien. Hij werkt daarbij samen met de Hengelose vestiging van re-integratiebedrijf AllerZorg Werkt!, dat enkele medewerkers levert.

De bedrijven werken vaker samen en hebben daartoe een joint venture opgericht. Zo installeerden ze ledverlichting bij Eaton, Thales Nederland en bij Saxion Hogescholen in Enschede.

In het najaar van 2010 werd een pilot op het gebied van verlichting binnen de utiliteitsbouw door Agentschap NL ingezet met facilitair managers van diverse organisaties (genaamd Taskforce Verlichting) om inzicht te krijgen in de succes- en faalfactoren bij de overstap naar energiezuinige verlichting.

Uit de pilot blijkt onder meer dat het enorme besparingspotentieel op het gebied van verlichting in de utiliteitsbouw beter kan worden benut door enerzijds projectmatig naar verlichting te kijken en anderzijds niet te lang in de voorbereiding te blijven hangen.

De resultaten zijn vastgelegd in een document.

Bron: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (voorheen agentschapnl)

De nieuwe Stimuleringsregeling voor Duurzame Energie gaat 1 juli 2011 van start. Voor de regeling is dit jaar 1,5 miljard euro beschikbaar, schrijft minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Verhagen in een brief aan de Tweede Kamer. De extra duurzame energie die daardoor kan worden opgewekt, staat gelijk aan het stroomverbruik van 400 duizend huishoudens.

"Olie, gas en kolen raken ooit op," aldus minister Verhagen. "Daarom stimuleren we het opwekken van duurzame energie. Dat doen we op een manier die per bijgelegde euro ook zoveel mogelijk duurzame energie oplevert."

Openstelling in stappen

De Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE+) is gericht op bedrijven, niet op particulieren. De regeling wordt stapsgewijs opengesteld. Voor elke vorm van duurzame energie geldt een maximumbijdrage per opgewekte kilowattuur. Bij elke volgende stap wordt deze bijdrage verhoogd. De actuele elektriciteitsprijs wordt steeds van de bijdrage afgetrokken.

Zo kunnen de goedkoopste vormen van duurzame energie het eerst profiteren van de regeling. Als het jaarlijkse budget is opgebruikt, wordt geen subsidie meer toegekend.

Innovatie

Bedrijven die innovatieve projecten willen uitvoeren met relatief dure vormen van energie, zoals getijde-energie, grote zonne-installaties, elektriciteit uit geothermie en wind op zee krijgen toegang tot de vrije categorie. Projecten in deze categorie kunnen aanspraak maken op een hogere maximumbijdrage per kilowattuur (kWh).

Het gebruik van energiebesparende verlichting is in Nederland in opmars. Dat blijkt uit de rapportage van de Taskforce Verlichting over de eerste helft van 2010, die onlangs verschenen is.

In een gemiddeld huishouden is het aantal spaar- en ledlampen gestegen naar 8 (bijna 25%), waar dit in 2006 nog 3 was. 43% van de kantoren gebruikt inmiddels aanwezigheidsdetectie, tegen 18% in 2006. In ziekenhuizen bezit 49% daglicht-afhankelijke regelingen, tegen 33% in 2004. 30% van de kantoren past energiebesparende TL toe. En ruim driehonderd gemeenten en alle twaalf provincies werken aan het energiezuiniger maken van de openbare verlichting. De gemeente Tilburg wil hiermee bijvoorbeeld 30% energie besparen.

De Taskforce Verlichting ontwikkelt allerlei activiteiten om het gebruik van energiezuinige verlichting te stimuleren. Samen met belangrijke winkelketens in Nederland - zoals Gamma, Albert Heijn en HEMA - is een voorlichtingscampagne over zuinige verlichting gestart, die dit najaar een vervolg krijgt. Met brancheorganisatie UNETO-VNI is een pilot gestart, gericht op het vermarkten van duurzame verlichting door installatiebedrijven. Ook is een scan ontwikkeld, waarmee een bedrijf kan zien hoeveel het bespaart met energiezuinige verlichting (zie agentschap NL).

Kwaliteitslabel voor led-lampen

Led-lichtbronnen bieden voor de handel nieuwe mogelijkheden in de verlichtingsmarkt voor de vervanging van inefficiënte lichtbronnen. Dit creëert een markt van hoge verwachtingen en gretige aanbieders. Een nieuwe markt, waar het kaf nog niet van het koren gescheiden en moeilijk te scheiden is.

Traditionele voorlichting vanuit leveranciers en derden aan consumenten over de prestaties van led-lampen is nu weinig effectief. De claims over led-lampen ten opzichte van andere lampen zijn moeilijk te begrijpen, lastig te verifiëren en worden soms bewust onjuist gesimplificeerd. De kans is daardoor reëel dat consumenten een afkeer krijgen van led-lampen die bij nader inzien niet aan de verwachtingen voldoen. Dit zou het imago van led-lampen en daarmee de markt danig kunnen schaden en daarmee kunnen de duurzaamheiddoelstellingen worden ondermijnd.

Haalbaarheid

Led-verlichting op de openbare weg scoort goed bij weggebruikers. Dat blijkt uit een proefproject in de provincie Overijssel. Op drie verschillende provinciale wegen in Overijssel zijn vier soorten led-toepassingen geïnstalleerd. Het doel van de provincie is om de uitstoot van CO2 te reduceren en het aandeel duurzame energie te vergroten.

Op de wegen N337, N347 en N341 is van led aangebracht in de periode van juli tot en met oktober 2008. De conventionele openbare verlichting met natriumlampen werd vervangen door led armaturen of omgebouwd met led-modules en er werden op bepaalde locaties led lichtbronnen in het wegdek en op rotondes aangebracht. Daarna werden de automobilisten ondervraagd over hun ervaringen met de led-verlichting. Het vervangen van de natriumlichtbronnen (goudgeel licht) door led-lichtbronnen met een lichtgroene kleur is door 70% als prettig beoordeeld. 13% vindt het onprettig.

De bedrijfsmiddelen die voor EIA in aanmerking komen in 2010, zijn nu bekend. Wanneer u investeert in energiebesparing en duurzame energie kunt u daarmee in 2010 weer rekenen op een fiscaal voordeel wanneer u Energie-investeringsaftrek (EIA) aanvraagt.

Meer geld voor bedrijven die in 2010 in energiebesparing investeren

Bedrijven die in 2010 investeren in energiebesparing kunnen via de Energie-investeringsaftrek (EIA) in totaal € 150 miljoen fiscaal terug krijgen. Het EIA-budget is daarmee € 5 miljoen hoger dan in 2009. Hiervoor kunnen bedrijven voor 1,4 miljard investeren. Met de EIA krijgt een ondernemer gemiddeld zo'n 11 procent van het investeringsbedrag terug van de fiscus.

De Energielijst van de EIA is per 1 januari 2010 weer vernieuwd. Voor ondernemers die investeren in energiezuinige technieken betekent dit weer nieuwe mogelijkheden om van het belastingvoordeel met de EIA te profiteren. Er staan dertien nieuwe technieken op deze lijst. De Energielijst 2010 is op 28 december 2009 gepubliceerd in de Staatscourant.

Bedrijfsgebouwen

In 2010 is het voor ondernemers aantrekkelijk in energiebesparing in hun bedrijfsgebouwen te investeren. Zo komen bijvoorbeeld diverse installaties voor verlichting in aanmerking. Ook klimaatbesparingssystemen en warmte-terugwinningsinstallaties staan op de Energielijst. In 2010 blijft het mogelijk om voor bedrijfsgebouwen waarvan het energielabel met minimaal twee stappen is verbeterd, EIA aan te vragen. Dit zelfde geldt ook voor eigenaren van huurwoningen, zoals woningcorporaties en commerciële verhuurders.

Light-emitting diodes (led's) zullen volgens experts in 2010 meer plekken verlichten dan ooit, omdat de technologie verbetert, bedrijven met betere producten voor lagere prijzen komen en kopers steeds meer bereid zijn deze efficiënte lichtbron te gebruiken.

De markt voor led's zal in 2010 groeien naar $6 miljard van $4,9 miljard in 2009, volgens analiste Vrinda Bhandarkar van Strategies Unlimited. Slechts een gedeelte van die markt bestaat uit algemene verlichting, zoals straat- of kamerverlichting. Maar volgens Kevin Dowling, vice-president bij Philips Solid-State Lighting Solutions, zal dat het snelst groeiende deel van de led markt blijven. led-verlichting heeft in de afgelopen jaren een enorme verbetering in efficiency doorgemaakt en kan nu voor veel applicaties de meest energie efficiënte lichtoptie bieden.

Technici bij fabrikanten van ledjes zoals Cree Inc., Osram GmbH, Nichia Corp. en Koninklijke Philips Electronics hebben al een aantal van de opstartproblemen, zoals matige kleurkwaliteit voor wit licht, opgelost.

Deze bedrijven bevinden zich in een strijd om de goedkoopste, scherpste, meest efficiënte led chips met de beste kwaliteit te produceren. Die trend zal continueren in 2010, zegt Mark McClear, Cree's directeur bedrijfsontwikkeling.

Led lampen zijn over hun hele levensduur wel degelijk milieuvriendelijker dan gloeilampen. Dat blijkt uit een levenscyclus analyse van Osram. Dat led lichtbronnen een lager verbruik hebben dan gloeilampen, en bovendien langer meegaan, is algemeen geweten. Maar zijn ze dat wel over hun hele levenscyclus? Dat wil zeggen de hoeveelheid energie en grondstoffen die de lamp verbruikt bij productie, gebruik en afvalverwerking.

Osram zette de effecten op het milieu van de led lamp, in het bijzonder de Parathom Classic 40 8W E27, uit tegenover de spaarlamp (compacte fluorescentielamp) en de gloeilamp. Om de resultaten goed te vergelijken werd een levensduur van 25.000 uur als referentie gekozen. Hiervoor zijn 25 gloeilampen (Osram Classic 40W) met een levensduur van 25.000 uur nodig; of 2,5 spaarlampen (Osram Duluxstar 8W) met een levensduur van 1.000 uur.

Net als bij spaarlampen gebruiken led lampen 98% van hun energie om licht te genereren. Minder dan 2% wordt gebruikt voor productie door de geïntegreerde elektronica. De productie van een led-lamp is dus niet zo energie-intensief als vaak werd gedacht.

Bruinisse - LED's go dark bij Aquadelta. Zo heet het project van de gemeente Schouwen-Duiveland om voor de jaarwisseling de openbare verlichting op de wegen rond Aquadelta, bij Bruinisse, aan te passen. Medewerkers van Delta vervangen daar in totaal 48 armaturen door dimbare led-verlichting van het type Residium Fortimo.

Dit gebeurt in het kader van de beleidsmodule Licht en Duisternis van de gemeente. Het vervangen van de bestaande lantaarnpalen (met kwiklampen), die nog uit de jaren zestig dateren, door dimbare ledverlichting betekent een aanzienlijke energiebesparing van 90 naar 24 watt per armatuur.

Met deze nieuwe armaturen is er ook minder verstrooiing van het licht. De nieuwe verlichting biedt via speciale software ook de mogelijkheid om de verlichting in de late avonduren en nacht maximaal acht uur te dimmen naar 50%. Op deze manier keert de duisternis bij Aqua Delta terug, maar wordt de situatie voor de weggebruiker duidelijker herkenbaar door een betere kleurherkenning.